JAARVERSLAG

Suurus: px
Alustada lehe näitamist:

Download "JAARVERSLAG"

Väljavõte

1 JAARVERSLAG

2 Inhoud 3 Een eerste rookvrije generatie in België: we zijn goed op weg! 5 Politieke inzet voor een Rookvrije Generatie 11 De Generatie Rookvrij-community groeit! De Alliantie voor een Rookvrije Samenleving wordt gefinancierd door Kom op tegen Kanker en Stichting tegen Kanker en is opgericht met de volgende organisaties: Vlaams Instituut Gezond Leven, Vlaamse Vereniging voor Respiratoire Gezondheidszorg en Tuberculosebestrijding (VRGT), Belgische Cardiologische Liga, Gezinsbond, Fonds des Affections Respiratoires (FARES), Service d Etude et de Prévention du Tabagisme (SEPT) en het Observatoire de la Santé du Hainaut (OSH). 15 Op naar een samenleving zonder tabak 26 Onze missie, visie en strategie COLOFON Redactie: Danielle van Kalmthout, Caroline Schlammes, Sara Dekesel, Alexia de Marnix Vormgeving: Friedemann Vervoort Illustraties: Emma Thijssen, Friedemann Vervoort, Laura Janssens V.U.: Benoit Koerperich Stichting tegen Kanker Leuvensesteenweg, 479 B-1030 Brussel en Marc Michils Kom op tegen Kanker Koningsstraat 217, B-1210 Brussel Foto voorpagina: Bellenblaasactie

3 Een eerste rookvrije generatie in België: we zijn goed op weg! De voorbije twee jaar waren bijzonder voor de Alliantie voor een Rookvrije Samenleving en het project Generatie Rookvrij. Corona bracht onzekerheden en uitdagingen met zich mee en we moesten geplande activiteiten in allerijl aanpassen. Toch behaalden we dankzij de inzet van de partnerorganisaties prachtige resultaten met het politiek werk én met de maatschappelijke beweging Generatie Rookvrij. Samen blikken we in dit jaarverslag terug op twee succesvolle jaren, ondanks de Covid-pandemie. Politiek werk voor een rookvrije generatie De Alliantie bouwde voort op de steun van alle politieke partijen om een eerste rookvrije generatie te realiseren. Die politieke goodwill leidde ertoe dat onze ambitie in het federaal regeerakkoord opgenomen werd. De nodige maatregelen zullen er komen om tegen 2040 het aantal dagelijkse gebruikers van tabaksproducten bij de bevolking van 15 jaar en ouder terug te dringen tot 5%, en het aantal personen die beginnen met tabaksproducten te verminderen tot (bijna) 0%! Sinds de oprichting bundelt de Alliantie krachten en expertise en werkt ze op een gecoördineerde wijze aanbevelingen uit. We zijn bijzonder tevreden dat in de recent gepubliceerde interfederale strategie voor een rookvrije generatie heel wat van die aanbevelingen terug te vinden zijn. Nu is het zaak voor de politieke partijen om door te pakken en de heldere visie om te zetten in concrete, coherente, elkaar versterkende en ambitieuze maatregelen. Alleen dan kunnen we de tabaksepidemie een halt toeroepen. Broodnodig, want nog steeds sterven in ons land jaarlijks zo n mensen aan de gevolgen van roken en meeroken en beginnen elke dag nog honderden kinderen met roken. De beslissing van de federale regering om vanaf 2021 de accijnzen op tabaksproducten stelselmatig te verhogen, is alvast een belangrijke stap in de goede richting. Net als het volledig tabaksreclameverbod, dat sinds 2021 nu ook reclame aan de voorgevel van kranten- en tabakswinkels en op affiches verbiedt. 3

4 Maatschappelijke beweging Generatie Rookvrij Het project Generatie Rookvrij is pas vier jaar oud en we melden dan ook met trots dat inmiddels meer dan 160 organisaties, gemeenten, koepels en bedrijven onze visie en missie onderschrijven. Steeds meer partners maken terreinen waar veel kinderen komen rookvrij. Uit onze jaarlijkse enquête bij de Vlaamse lokale besturen blijkt dat 86% van de gemeenten Generatie Rookvrij kent, en maar liefst 57% van de gemeenten geeft aan dat zij het project in 2021 actief promootten. In Wallonië zijn er al zo n 30 gemeenten mee aan het werk, tot nu toe vooral in de provincie Henegouwen. Sinds 2018 zijn er in België al minstens 951 rookvrije speeltuinen en 207 rookvrije sportterreinen gelanceerd. Een verbluffend resultaat, wetende dat we in 2018 zijn gestart met 6 pioniergemeenten! In deze bewogen periode hebben de Alliantie en haar partners dus zeker niet stilgezeten. Dit jaarverslag geeft de behaalde successen beknopt voor u weer. Veel leesplezier! Danielle van Kalmthout, algemeen coördinator Alliantie voor een Rookvrije Samenleving Suzanne Gabriels, expert tabakspreventie Stichting tegen Kanker Hedwig Verhaegen, directeur Zorg & Behandeling Kom op tegen Kanker 4

5 Politieke inzet voor een Rookvrije Generatie Sinds 2018 spoort de Alliantie voor een Rookvrije Samenleving de politieke partijen aan om werk te maken van 10 maatregelen voor een eerste rookvrije generatie in België tegen Ze schaarden zich allemaal achter het principe van Generatie Rookvrij, dat elk kind geboren vanaf 2019 rookvrij moet kunnen opgroeien en niet begint met roken. En het bleef niet bij mooie woorden. In 2019 werden al drie maatregelen gerealiseerd. Neutrale verpakkingen voor roltabak en sigaretten werden een feit, de leeftijdsgrens voor het kopen van tabak werd opgetrokken tot 18 jaar en er kwam een wettelijk verbod op roken in de auto als er kinderen bij zijn. In 2020 scoorden we nog twee belangrijke politieke successen. Van 2021 tot en met 2024 is er een aanzienlijke jaarlijkse accijnsverhoging op tabaks producten voorzien, en sinds 2021 is reclame van tabaksmerken in verkooppunten en aan hun gevel verboden. Moet de regering werken aan een rookvrije generatie? 73% 80% Volgens de jaarlijkse enquête van Stichting tegen Kanker vindt een groeiende meerderheid van de Belgen dat de regeringen maatregelen moeten nemen die bijdragen aan een rookvrije generatie. >>> Onze ambitie is om ieder kind, geboren vanaf 2019, te laten opgroeien in een rookvrije wereld 5

6 Accijnsverhoging Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie, de Wereldbank en de wetenschappelijke literatuur is een verhoging van de accijnzen op tabaksproducten de meest effectieve beleidsmaatregel om tabaksgebruik te doen dalen. Hogere prijzen motiveren rokers om te stoppen met roken én verhogen de drempel voor nietrokers en jongeren om te beginnen met roken. Ze verminderen ook het risico op herval voor wie stopt met roken en verlagen het aantal gerookte sigaretten bij rokers. Eind 2020 besliste de Belgische regering om vanaf 1 januari 2021 de accijnzen op tabaksproducten stelselmatig te verhogen tot en met De accijnsverhoging van 2021 leidde al tot een prijsstijging van ruim 10% op een pakje sigaretten en ruim 15% op een pakje roltabak. Het gaat dus om substantiële prijsverhogingen, en dat is cruciaal om gezondheidswinst te boeken. Kleine prijsstijgingen hebben weinig tot geen effect op het rookgedrag omdat tabak zo verslavend is. Internationale studies geven aan dat in landen met een hoog welvaartsniveau bij een verhoging van de prijs met 10% het tabaksverbruik gemiddeld met 4,8% afneemt VOLLEDIG VERBOD op tabaksreclame op de verkoopplaats Er geldt al een totaalverbod op tabaksreclame sinds januari Reclame voor tabaksproducten was dus in principe al verboden, maar tabaks- en krantenwinkels mochten wel nog affiches en lichtreclames hangen aan de gevel en in de winkel. Krantenwinkels, zeker in de buurt van scholen, zijn plaatsen waar veel jongeren komen. Tabaksreclame in zo n winkel waar ook frisdrank, snoep en snacks te koop zijn, wekt de indruk dat sigaretten een normaal product zijn. Aangezien België ook al neutrale sigarettenpakjes had ingevoerd, was het echt niet logisch dat tabaksreclame op de verkoopplaats nog toegelaten was. 6

7 Sinds januari 2021 is nu ook alle tabaksreclame op de verkoopplaats verboden. Volgens de Alliantie is dat een belangrijke overwinning in de strijd om jongeren van de sigaret te houden. Daarin staat ze niet alleen: 7 op de 10 Belgen was voorstander van dit verbod, en zelfs de helft van de rokers kon zich erin vinden. Al 5 maatregelen gerealiseerd 01 Neutrale sigarettenpakjes 02 Verhoging van de leeftijd voor het kopen van tabak tot 18 jaar 03 Verbod op roken in de auto in het bijzijn van kinderen 04 Accijnsverhoging 05 Reclameverbod op de verkoopplaats 7

8 Verder ijveren voor een betere wetgeving De Alliantie ijverde verder voor meer maatregelen om te komen tot een coherent en ambitieus plan voor een rookvrije samenleving. Deze inzet leidde ertoe dat de federale, regionale en gemeenschapsministers van Volksgezondheid in maart 2022 een nieuwe strategie lanceerden voor een rookvrije generatie. Hierdoor zou tegen 2040 het aantal dagelijkse rokers onder de +15-jarigen teruggedrongen worden tot minder dan 5% en het aantal personen die beginnen met roken tot 0% of bijna 0%. Concreet spoorde de Alliantie de regeringen aan, en blijft ze dit doen, om deze elkaar versterkende maatregelen te nemen: l Beter rookstopbeleid en grootschalige rookstopcampagnes op kosten van de tabaksindustrie l Beperking van het aantal verkooppunten en verbod op tabaksautomaten l Uitstalverbod: einde aan sluikreclame voor tabak l Weren van invloed van de tabaksindustrie op het volksgezondheidsbeleid Beter rookstopbeleid en rookstopcampagnes De accijnsverhogingen op tabaksproducten van 2021 tot 2024 bieden een uniek momentum, omdat ze rokers extra motiveren om te stoppen. Om het aantal rokers nu maximaal terug te dringen, moet er ook voluit worden ingezet op rookstophulp. Rookstophulp verhoogt de slaagkansen van een rookstop van 8% naar 35%! Momenteel bereikt de rookstophulp te weinig (kwetsbare) rokers. Daarom pleit de Alliantie voor een Rookvrije Samenleving voor deze concrete deelmaatregelen: l Terugbetaling van nicotinesubstitutietherapie (NRT), minstens voor de meest kwetsbare personen. l Groeiend budget voor rookstophulp en de bekendmaking ervan. l Jaarlijkse grootschalige rookstopcampagnes. l Tabaksproducenten verplichten om de kosten die zij veroorzaken te betalen met een extra heffing. 8

9 Vermindering aantal verkooppunten Tabak is bijna op elke hoek van de straat te koop en staat vaak vlakbij normale artikelen als snoep en tijdschriften. Dit verhoogt het risico dat jongeren beginnen met roken én brengt ex-rokers in de verleiding om weer een pakje te kopen. De Alliantie pleit voor een stapsgewijze beperking van het aantal verkooppunten, met als uiteindelijke einddoel het uitdoven van de tabaksverkoop. Op korte termijn vragen we: l verbod op tabaksautomaten; l verbod op tabaksverkoop in supermarkten en nachtwinkels. Uitstalverbod Tabaksdisplays in winkels geven rokers en rokers die willen stoppen meer zin in een sigaret én vergroten de kans dat jongeren beginnen met roken. De Alliantie vindt het daarom dringend tijd voor een uitstalverbod voor alle verkooppunten met uitzondering van speciaalzaken. Zo n uitstalverbod zal bijdragen aan het denormaliseren van tabak: het maakt jongeren weerbaarder om niet te beginnen met roken, beschermt gestopte rokers tegen herval en voorkomt impulsaankopen. Weren van invloed van de tabaksindustrie op het volksgezondheidsbeleid België ondertekende de Kaderovereenkomst voor de Bestrijding van het Tabaksgebruik (Framework Convention on Tobacco Control (FCTC). Volgens het artikel 5.3 van deze kaderovereenkomst moeten overheden maatregelen nemen om de inmenging van de tabaksindustrie in het tabaksontmoedigingsbeleid te stoppen. De Alliantie dringt erop aan daar dringend werk van te maken en de tabaksindustrie volledig uit te sluiten bij de totstandkoming van de Belgische strategie voor een rookvrije samenleving. >>> De Alliantie ijvert voor een coherent en ambitieus plan voor een rookvrije generatie 9

10 IJveren voor milieu en klimaat De gezondheidseffecten van roken en meeroken zijn algemeen erkend en goed gedocumenteerd. De impact van tabaksproductie en -consumptie op het milieu is dat veel minder en wordt nog te vaak over het hoofd gezien. Nochtans eist de tabakssector een hoge tol van het milieu en het klimaat. Ook dat vinden wij een zwaarwegende reden om tabaksconsumptie en -productie terug te dringen. De Alliantie pleit er ook voor dat tabaksfabrikanten de verantwoordelijkheid zouden dragen voor de ecologische impact van hun activiteiten. Op basis van het beginsel de vervuiler betaalt nam de Europese Unie in 2019 een richtlijn aan tegen wegwerpplastic: de Single Use Plastics (SUP)-richtlijn, waar ook peuken onder vallen. Met de omzetting van deze richtlijn in nationale wetgeving zet ons land dit jaar een eerste stap in de richting van een milieuwetgeving voor tabaksproducten. Tabaksproducenten worden vanaf 2023 verantwoordelijk voor hun aandeel in het zwerfafval en zullen financieel opdraaien voor de inzameling, het vervoer en de verwerking van peuken en voor bewustwordingscampagnes. De Alliantie heeft de Belgische overheden gevraagd nu te voorkomen dat de tabaksindustrie het peukenbeleid en de inhoud van publiekscampagnes mee bepaalt en uitvoert. Dit zou in strijd zijn met de WHO Kaderovereenkomst voor de Bestrijding van Tabaksgebruik (FCTC). De nieuwe peuken wetgeving is een belangrijke stap, maar er moeten er nog veel volgen om de verwoestende milieu-impact van de tabaksindustrie in zijn geheel aan te pakken. Een cartoon van Generatie Rookvrij ter gelegenheid van Wereldmilieudag 10

11 De Generatie Rookvrijcommunity groeit! De Alliantie voor een Rookvrije Samenleving lanceerde in 2018 de campagne Generatie Rookvrij. Met dit initiatief creëren we rookvrije omgevingen in samenwerking met organisaties die onze missie een warm hart toedragen, waardoor een maatschappelijke beweging op gang komt en het politieke draagvlak voor beleidsmaatregelen verder groeit. Het doel is dat elk kind geboren vanaf 2019 rookvrij kan opgroeien en nooit begint met roken. Generatie Rookvrij is intussen uitgegroeid tot een brede beweging van burgers en organisaties die ijveren voor een samenleving waar niemand nog (over)lijdt aan de gevolgen van roken en meeroken. Bekendheid en engagement Generatie Rookvrij in België 22% 88% Bijna een kwart van de Belgen heeft al gehoord van Generatie Rookvrij. (22%) De meerderheid van de Belgen is overtuigd dat kinderen rookvrij moeten opgroeien. (88%) Bron: de jaarlijkse enquête van Stichting tegen Kanker van

12 Steeds meer rookvrije omgevingen Tientallen gemeenten en organisaties ondernemen als labelhouder van Generatie Rookvrij acties om hun omgeving rookvrij te maken. Zo werken ze mee aan een rookvrije toekomst voor kinderen en jongeren. In kwamen er maar liefst 85 bij, wat het totaal aantal op 154 labelhouders brengt! Groeiend aantal labelhouders Mede dankzij hun inspanningen gaat het aantal rookvrije speel- en sportterreinen pijlsnel de hoogte in, en is de kaap van de duizend ruimschoots overschreden! Groeiend aantal rookvrije speel- en sportterreinen Sportterreinen Sportterreinen Sportterreinen Speelterreinen Speelterreinen Speelterreinen

13 75% Kinderboerderijen Belgen willen meer rookvrije omgevingen Deze cijfers geven weer hoeveel van de Belgen eerder akkoord of akkoord zijn dat deze omgevingen rookvrij moeten zijn, volgens de cijfers van de enquête van Stichting tegen Kanker in % Speeltuinen In hebben 78 gezond- heidsorganisaties, bedrijven, gemeenten, het Charter van de 81% Ziekenhuiscampussen Alliantie voor een Rookvrije Samenleving ondertekend, om te tonen dat ze Generatie Rookvrij steunen. Zij engageren zich om samen met hun leden werk te gaan maken van een rookvrije generatie! Dit brengt het totaal aantal 83% Sportterreinen charterpartners op % Dierentuinen 13

14 Enthousiaste gemeenten in Vlaanderen Eind 2020 en eind 2021 stuurde de Alliantie een vragenlijst naar de 300 Vlaamse lokale besturen. We peilden naar de bekendheid van Generatie Rookvrij, hun activiteiten binnen het kader van Generatie Rookvrij, het proces van het rookvrij maken van terreinen en de toekomstplannen. De resultaten maken duidelijk dat de bekendheid van Generatie Rookvrij en het aantal ondernomen acties om openbare terreinen rookvrij te maken een mooie stijging kennen. Kent Generatie Rookvrij Actief bezig met Generatie Rookvrij 74% 87% % 57% Resultaten van onze jaarlijkse bevraging van de 300 Vlaamse lokale besturen. (Lore Pil, Kom op tegen Kanker) Groeiend aantal gemeenten maakt terreinen rookvrij Enthousiaste gemeenten in Wallonië In Wallonië zijn intussen bijna 30 gemeenten actief om omgevingen rookvrij te maken, vooral in de provincie Henegouwen Geschat aantal gemeenten per jaar dat terreinen rookvrij maakte of ermee bezig was. 14

15 Op naar een samenleving zonder tabak CAMPAGNES 2020 Het jaar 2020 ging normaal van start, maar toen kwam corona en strooide roet in het eten voor de geplande acties. De succesvolle bellenblaasactie op de Werelddag zonder Tabak werd in 2020 last minute afgelast. Generatie Rookvrij ging de rest van het jaar de digitale toer op. Voorjaarscampagne: Geef je baby een rookvrije start In een reeks van vier video s vertelde Katrien De Wilde, opleidingshoofd Verpleegkunde en Vroedkunde aan de Odisee Hogeschool, aan de Facebookvolgers en YouTube-abonnees van Generatie Rookvrij hoe belangrijk het is om je baby een rookvrije start te geven. Klik op de foto s om de video s te bekijken. Waarom is een rookvrije start belangrijk? Geef je baby een rookvrije start! 15

16 Dag van de Kinderrechten: rookvrij opgroeien, spelen en sporten Op 20 november 1989 werd het VN-Kinderrechtenverdrag aangenomen. Sindsdien wordt op die dag elk jaar aandacht gevraagd voor de rechten van het kind. Het verdrag verplicht alle regeringen die het verdrag ondertekenden om kinderen te beschermen tegen tabaksrook en te voorkomen dat jongeren beginnen met roken. Net als op de Werelddag zonder Tabak konden we op de Kinderrechtendag 2020 de succesvolle actie met scholieren van 2019 niet herhalen. We zetten daarom met een artikel en een promoted video op de sociale media in de verf dat alle kinderen het recht hebben om rookvrij op te groeien, te spelen en te sporten. Zien roken doet roken 16

17 2021 Voorjaarscampagne: Wij willen rookvrij spelen en sporten In de lente van 2021 lanceerde Generatie Rookvrij een online campagne die lokale besturen, sportclubs en jeugdbewegingen aanmoedigt om hun terreinen rookvrij te maken. Want zien roken, doet roken. Aan burgers werd gevraagd om de campagnevideo s te delen op hun sociale media en zo hun lokaal bestuur, sportclub of jeugdbeweging op te roepen om rookvrije omgevingen te creëren. In de video s zeggen kinderen hoe ze denken over roken. Klik op de titels om ze te bekijken. 1. Wat denk je als volwassenen zeggen dat je niet mag roken? 2. Wat denk je als iemand aan het roken is terwijl jij vlakbij aan het spelen bent? 3. Ken je iemand die rookt? Wat vind je daarvan? Werelddag zonder Tabak: #ikblaaslieverbellendanrook In 2021 organiseerde Generatie Rookvrij in het kader van Werelddag zonder Tabak op 31 mei een virtuele bellenbaasactie. Via sociale media riepen de influencers Tessa Wullaert en Adrien Devyver iedereen op om originele Instagram- en Facebookstories te delen, met de speciale Generatie Rookvrij bellenblaasfilter en de hashtag #ikblaaslieverbellendanrook. Honderden kinderen riepen zo hun gemeente op om speeltuinen rookvrij te maken. En dat deden ze massaal! In de Kempen werden bijvoorbeeld in één klap maar liefst 130 speelterreinen, een sportsite en 70 schoolcampussen rookvrij gemaakt. Wim Dries, voorzitter van de VVSG en burgemeester van Genk, spoorde vervolgens zijn collega s in een video aan om er ook in hun gemeenten voor te zorgen dat kinderen rookvrij kunnen spelen. 17

18 Dag van de Kinderrechten: postkaartactie Op de Dag van de Rechten van het Kind op 20 november 2021 kropen leerlingen van meer dan 150 scholen in de pen. Op een postkaart van Generatie Rookvrij schreven ze aan hun burgemeester waarom zij rookvrij willen spelen en sporten. De boodschap was duidelijk: maak onze speel- en sportterreinen rookvrij! De leerlingen kregen ook stickers om deze boodschap aan iedereen over te brengen. Scholenactie: Hier leer ik rookvrij! Sinds het 24/7 rookverbod op scholen inging, op 1 september 2018, konden Vlaamse onderwijsinstellingen dankzij de Vlaamse overheid, Kom op tegen Kanker en Stichting tegen Kanker vier jaar na elkaar gratis borden van Generatie Rookvrij verkrijgen. De borden maken het voor iedere bezoeker duidelijk dat het schoolterrein rookvrij is. In 2021 gingen maar liefst 668 scholen op het aanbod in, wat het totaal aantal scholen met rookvrij signalisatiemateriaal op meer dan brengt! 18

19 ACTIES LEDEN ALLIANTIE IN EEN NOTENDOP WK wielrennen volledig rookvrij Van 18 tot 26 september 2021 streek het WK wielrennen in Vlaanderen neer. Een historische editie. Niet alleen omdat het de honderdste was, maar vooral omdat het WK voor het eerst in zijn geschiedenis een volledig rookvrij evenement was. Een absolute primeur gerealiseerd door Kom op tegen Kanker, de officiële charity partner van de 2021 UCI Road World Championships. Roken en sporten gaan niet samen. Ook de Olympische Spelen of een topvoetbalploeg als FC Barcelona zijn al langer rookvrij. En dus greep Kom op tegen Kanker de uitstraling en het prestige van het WK Wielrennen aan om de campagne Smoke Free Fans te lanceren, die supporters sensibiliseert en oproept om niet te roken. Een mijlpaal in de wielergeschiedenis, en alweer een stapje vooruit richting een eerste rookvrije generatie. Rookvrije stadions in de nationale voetbalcompetitie Vanaf het seizoen zijn alle stadions van de Pro League, onze nationale voetbalcompetitie, rookvrij. Met de invoering van het algemeen rookverbod is de Pro League proactief betrokken bij Generatie Rookvrij en stelt ze een voorbeeld voor andere sportorganisaties. Sportstadions hebben veel te winnen bij een rookvrij beleid. Het zorgt ervoor dat alle stadionbezoekers, spelers, medewerkers en supporters, waaronder ook kinderen, in een veilige en aangename omgeving kunnen genieten van wedstrijden. Om voetbalclubs te ondersteunen in de overgang naar volledig Rookvrije Stadions werd Stichting tegen Kanker partner van de Pro League. Stichting tegen Kanker biedt de nodige ervaring en ondersteuning om het traject naar Rookvrije Stadions in de Pro League te versterken. De Stichting zet hiermee haar uitgebreide expertise in op het gebied van tabakspreventie en rookstopbegeleiding via haar gratis dienst Tabakstop. 19

20 81% Volgens de jaarlijkse enquête van Stichting tegen Kanker in 2021, staat 81% van de Belgen positief tegenover rookvrije voetbalstadions. Vooral vrouwen, niet-rokers en ex-rokers vonden het een uitstekende beslissing van de Pro League om al haar voetbalstadions rookvrij te maken. Rookvrije Ambassadeurs garanderen rookvrije wedstrijden Red Devils en Red Flames Stichting tegen Kanker, de Koninklijke Belgische Voetbalbond en de Fanclub 1895 zorgen er samen voor dat de wedstrijden van onze nationale voetbalhelden rookvrij zijn. Om dat te garanderen, zijn vrijwilligers opgeleid tot Rookvrije Ambassadeurs. Hun rol bestaat erin rokers juist te benaderen om hen ervan te weerhouden in het stadion te roken en hen door te verwijzen naar een rookzone buiten het stadion. Hiermee stelt de KBVB een voorbeeld aan alle nationale ploegen en draagt hij bij tot een Rookvrije generatie. 20

21 Primeur voor Mechels station Op 24 november 2021 kreeg het station van Mechelen de primeur: álle perrons zijn er sindsdien rookvrij, ook die in openlucht. Het gaat om een proefproject van de stad Mechelen in samenwerking met de NMBS in het kader van Generatie Rookvrij. Een rookverbod op de trein is er al sinds Sinds 2009 geldt het ook voor stationsgebouwen en overdekte perrons, op perrons in openlucht is roken voorlopig wel nog toegelaten. NMBS Steeds minder kinderen dagelijks in de rook In twaalf jaar tijd is het aantal kinderen dat nog dagelijks in de rook zit met driekwart afgenomen. In 2008 zaten nog kinderen dagelijks in de tabaksrook. In 2018 was dat aantal gedaald tot In 2021 waren het er nog Dat blijkt uit een bevraging die Kom op tegen Kanker voor de vierde keer liet uitvoeren door het onafhankelijke onderzoeksbureau Kantar. Tegen 1 januari 2023 zal de NMBS al haar perrons volledig rookvrij maken zoals Kom op tegen Kanker al veel langer vraagt. Daar was een heuse wetswijziging voor nodig. Intussen lanceerde de spoorwegmaatschappij in het station van Mechelen alvast dit voorproefje. De voordelen zijn duidelijk: wachten op de trein wordt niet alleen aangenamer maar ook gezonder, want meeroken terwijl je op de trein wacht, is in Mechelen definitief verleden tijd. Rookvrije perrons dragen er bovendien toe bij dat roken verder gedenormaliseerd wordt. Een goede zaak, want zien roken, doet roken. De daling is voornamelijk te danken aan het steeds lagere aantal rokende ouders. Maar ook heel wat ouders die wél nog roken passen hun rookgedrag aan om hun kinderen tegen tabaksrook te beschermen. Die gedragswijziging is ongetwijfeld mee in de hand gewerkt door sensibiliseringscampagnes zoals Binnen roken is nooit oké van Kom op tegen Kanker en projecten als Generatie Rookvrij. Toch rookt nog bijna een op twee rokende ouders geregeld in de aanwezigheid van kinderen. 21

22 Gratis rookstophulp en terugbetaling ontwenningsmedicatie Via het gratis nummer en kunnen rokers ondersteuning krijgen bij het stoppen met roken. Hoe meer rokers van hun rookverslaving af kunnen geraken, hoe minder kinderen met roken geconfronteerd worden. Zo draagt Tabakstop van Stichting tegen Kanker bij aan de doelstelling van Generatie Rookvrij. Grootouders of mama s en papa s die niet meer willen dat de (klein)kinderen hen zien roken, kunnen gratis advies of een telefonische coaching krijgen. Naast deze rechtstreekse hulp neemt Stichting tegen Kanker het voortouw voor een betere terugbetaling van ontwenningsmedicatie. Wie een rookstoppoging onderneemt, kan de ontwenningsverschijnselen verzachten door nicotinevervangers of medicatie. Zo worden rookstoppogingen comfortabeler en hebben ze meer kans op succes. Door een terugbetaling van de overheid wordt ontwenningsmedicatie toegankelijker, zeker voor rokers die het financieel minder breed hebben. Dan kan elke euro die niet meer aan tabak wordt uitgegeven, vrijkomen voor andere noden. En zo krijgen kinderen gezondere kansen. Generatie Rookvrij: een werk van lange adem De Gezinsbond pleit al jaren voor een kindnorm in diverse domeinen, die rekening houdt met wat kinderen maximaal aankunnen en minimaal nodig hebben om veilig en gezond op te groeien. Een rookvrije samenleving past perfect binnen dit concept. In zijn e-bulletin kindnorm rapporteert de Gezinsbond over de evolutie binnen de kindnorm. Ook de stappen die gezet worden richting een Rookvrije Generatie staan erin vermeld. Wilt u meer toelichting bij de kindnorm van de Gezinsbond of het e-bulletin kindnorm ontvangen? Surf dan naar 22

23 Rookstopbegeleiding voor kwetsbare groepen Een Rookvrije Generatie kunnen we alleen bereiken als rokers ook gemotiveerd worden om te stoppen met roken. Epidemiologische data tonen aan dat de huidige rokers zich grotendeels bevinden in de meer kwetsbare groepen van onze samenleving. Daarom organiseerde de VRGT in oktober 2021 het online Symposium Tabakologie rond Rookstop voor kwetsbare groepen: uitdagingen en opportuniteiten. Nationale en internationale sprekers zoals prof. Gera Nagelhout, dr. Peter Selby, mevrouw Edith Jansen en dr. Katrien De Wilde stonden stil bij de bereikbaarheid van rookstopbegeleiding voor kwetsbare groepen, en belichtten aandachtspunten bij specifieke doelgroepen zoals zwangere vrouwen, personen met laaggeletterdheid of beperkte gezondheidsvaardigheden. Ze reikten de gezondheidsprofessionals allerlei handvaten aan om kwetsbare groepen zo goed mogelijk te begeleiden richting rookstop. Provinciaal domein Bois d Havré werd rookvrij De vier provinciale instellingen gevestigd op het Domaine du Bois d Havré, het Observatoire de la Santé, Hainaut Sports, HIT en l école Orée du bois, bundelden hun krachten om hun domein rookvrij te maken. Het is een plek voor gezondheid, sport en natuur waar jongeren evenwichtige voeding krijgen en de beste uitrusting voor lichaamsbeweging, en nu ook bescherming tegen tabak. Het Provinciaal College van Henegouwen steunt Generatie Rookvrij al sinds de lancering, en verbond zich ertoe een eerste rookvrije generatie vanaf 2019 te bevorderen. Het is dan ook logisch dat jongeren beschermd worden tegen tabak op dit provinciaal domein. 23

24 Inzetten op Rookvrije Zorg Zorginstellingen rookvrij maken? Da s de zorg van Rookvrije Zorg. Want patiënten, bezoekers en werknemers verdienen het om beschermd te worden tegen schadelijke tabaksrook. Het Vlaams Instituut Gezond Leven begeleidde in 2021 twaalf Vlaamse ziekenhuizen in een pilootproject. Samen vragen ze om niet meer te roken aan de ingang en op andere zichtbare plaatsen, als onderdeel van het rookbeleid dat ze verder uitwerkten. Op www. rookvrijezorg.be vinden zorginstellingen een stappenplan om een structureel rookbeleid uit te stippelen, en een inspiratiegids met ondersteuningsmaterialen. ADEPS sportcentra ontdekken Generatie Rookvrij De sportcentra van ADEPS, de Waalse tegenhanger van Sport Vlaanderen, wilden het provinciaal domein Bois d Havré ontdekken en, vooral, te weten komen hoe de samenwerkende partijen het hele domein rookvrij konden maken. Een twaalftal vertegenwoordigers van de ADEPS-centra brachten daarom een bezoek aan het domein. Ze konden vragen stellen aan de medewerkers van het Observatoire de la Santé, Generatie Rookvrij en HainautSports. Zo konden ze achteraf de stappen bepalen om Generatie Rookvrij in te voeren in hun eigen organisatie. Een rookvrije start, een mooi begin Het project Rookvrije Start heeft als doel dat ouders en ouders in spe stoppen met roken en rookvrij blijven. Zo draagt het bij aan een Rookvrije Generatie. Een taskforce bestaande uit Gezond Leven, de leden van het consortium tabak en 14 organisaties die werken rond de zorg van het (ongeboren) kind, geeft dit project mee vorm. Zorg- en welzijnsprofessionals spelen een belangrijke rol in het realiseren van een Rookvrije Start voor elk kind. Het project Rookvrije Start moedigt hen daarom aan om de problematiek aan te pakken en ondersteunt hen daarbij met vormingen, materialen en methodieken. Op het menu in 2021: een e-learning over het rookstopgesprek, infographics en verhaalprenten die erbij helpen, factsheets over de risico s van (mee)roken voor en tijdens de zwangerschap en praktijkadvies over het gebruik van nicotinevervangers tijdens de zwangerschap. Meer informatie op 24

25 In heeft het Vlaams Instituut Gezond Leven weer heel wat ondernomen om sport- en speelterreinen rookvrij te maken. Zo was er hun wedstrijd Maak je terrein rookvrij, staken ze hun stappenplannen voor rookvrije terreinen in een nieuw jasje én zorgden ze voor nog meer praktische tips. Verder organiseerden ze een webinar over sporten en gezondheid samen met het Vlaams expertisecentrum Alcohol en andere Drugs en de Vlaamse Sportfederatie. Op naar meer rookvrije sport- en speelterreinen Last but not least stuurde het Vlaams Instituut Gezond Leven samen met Kom op tegen Kanker, Sport Vlaanderen, Gezond Sporten en de Vlaamse Sportfederatie een brief naar de sportfederaties met de oproep om rookvrij te gaan. Zes sportfederaties ondertekenden daarop het charter van Generatie Rookvrij. Verschillende andere maken sindsdien werk van rookvrije sportterreinen en de promotie ervan. Henegouwse gemeenten ontdekken Generatie Rookvrij Om het aantal rookvrije omgevingen in Henegouwen te doen groeien, organiseerde het Observatoire de la Santé een ontdekkingsdag voor de 15 gemeenten van de provincie. Lokale bestuursleden die al actief bezig waren met Generatie Rookvrij vertelden over hun ervaringen, kansen en realisaties. De medewerkers van Generatie Rookvrij gaven uitleg over het initiatief en vertelden de gemeentes wat ze kunnen doen om mee te werken aan een rookvrije generatie. 25

26 Onze missie, visie en strategie Roken is de belangrijkste vermijdbare doodsoorzaak, daarover bestaat vandaag geen twijfel meer. In België leidt roken naar schatting tot doden per jaar en één roker op de twee zal sterven door zijn tabaksverslaving. Tabak is verantwoordelijk voor 30% van de sterfgevallen door kanker. Missie De Alliantie voor een Rookvrije Samenleving wil een samenleving waar niemand nog (over)lijdt aan de gevolgen van roken en meeroken. Visie Met de Alliantie voor een Rookvrije Samenleving en de campagne Generatie Rookvrij willen wij roken denormaliseren en streven we naar een maatschappij waarin ieder kind dat vanaf 2019 wordt geboren, rookvrij kan opgroeien. We willen van niet-roken de norm maken in de hele samenleving en dit voor alle bevolkingsgroepen. Door een bundeling van krachten wil de Alliantie bijdragen aan een rookvrij België en daarmee gezondheidswinst voor de Belgische bevolking realiseren. Niet-rokers beschermen Rokers helpen stoppen De aanpak steunt op twee pijlers die elkaar versterken: 1. We voorkomen dat er nieuwe rokers bijkomen. Enerzijds door jongeren te beschermen tegen de verleiding om te beginnen met roken, anderzijds door kinderen te beschermen tegen tabaksrook. 2. We dringen het aantal rokers terug door hen te stimuleren om te stoppen met roken. 26

27 Strategie We ijveren voor een betere wetgeving op alle beleidsniveaus en tegelijkertijd creëren we rookvrije omgevingen via organisaties die onze missie een warm hart toedragen waardoor een maatschappelijke beweging op gang komt en het politieke draagvlak voor beleidsmaatregelen weer groeit. Betere wetgeving Rookvrije omgeving STICHTING ALLIANTIE Onze routekaart is de strategische leidraad l De initiatieven die we nemen, groeien mee met de kinderen die vanaf 2019 worden geboren. Onze routekaart is de strategische leidraad l We zorgen ervoor dat zij in alle De initiatieven die we nemen, groeien fases van hun leven beschermd mee met de kinderen die vanaf 2019 worden tegen tabaksrook en worden geboren. tegen de verleiding om te beginnen We zorgen ervoor met roken. dat zij in Dat alle fases doen van hun leven beschermd worden tegen we door omgevingen waar ze tabaksrook en tegen de verleiding om vaak komen, rookvrij te maken. te beginnen met roken. Dat doen we Want door omgevingen zien roken, waar doet ze vaak roken. komen, rookvrij te maken. Want zien roken, l Zo doet willen roken. we bereiken dat alle kinderen Zo willen we die bereiken in 2037 dat alle volwassen kinderen worden die in 2037 nergens volwassen meer worden nergens meeroken, zelf zelf niet roken en en er er ook niet meer meer mee beginnen. beginnen. Ik Geborgen en veilig - Rookvrij zwanger - Rookvrij ziekenhuis Kribbe onthaalmoeder Mijn eerste lach, stapjes, woordjes - Rookvrije thuis - Rookvrije kinderkribbe Rookvrije - SUPERMARKT SCHOOL ontdek de wereld - Rookvrije schoolbuurt, winkel, dierentuin, kinderboerderij, speeltuin en pretpark JONGEREN REIZEN Ik bouw aan een vriendenkring - Rookvrije jeugdbeweging, jeugdvakantie, sport en recreatie UNIVERSITEIT Op weg naar volwassenheid- Rookvrije campus van hogeschool, concert, dancing, café, restaurant, terras en festival De Alliantie voor een Rookvrije Samenleving 27

28 De Alliantie voor een Rookvrije Samenleving Stichting tegen Kanker en Kom op tegen Kanker zijn twee onafhankelijke ngo s, beiden actief in de strijd tegen kanker en onder andere in de strijd tegen het roken. Om de tabakspreventie een versnelling hoger te schakelen, sloegen Stichting tegen Kanker en Kom op tegen Kanker eind 2017 de handen in elkaar. Beide organisaties besloten het project Generatie Rookvrij uit de grond te stampen en een overkoepelende Alliantie voor een Rookvrije Samenleving op te starten. De nodige financiële budgetten om het project Generatie Rookvrij en de Alliantie voor een Rookvrije samenleving te ondersteunen worden ook in de komende jaren voorzien door Stichting tegen Kanker en Kom op tegen Kanker. De Alliantie is momenteel een samenwerkingsverband van 9 organisaties: Kom op tegen Kanker, Stichting tegen Kanker, het Vlaams Instituut Gezond Leven, de Vlaamse Vereniging voor Respiratoire Gezondheidszorg en Tuberculosebestrijding (VRGT), de Belgische Cardiologische Liga, de Gezinsbond, het Fonds des Affections Respiratoires (FARES), Service d Etude et de Prévention du Tabagisme (SEPT) en Observatoire de la Santé du Hainaut (OSH). Alliantie voor een Rookvrije Samenleving p/a Koningsstraat Brussel Voor meer informatie over de campagne Generatie Rookvrij:

Microsoft Word - Bakalaureusetöö-valmis kell doc

Microsoft Word - Bakalaureusetöö-valmis kell doc TARTU ÜLIKOOL FILOSOOFIATEADUSKOND EESTI JA ÜLDKEELETEADUSE INSTITUUT EESTI KEELE VÕÕRKEELENA OSAKOND Suzan Johanna Leonarda Knaapen EESTI-HOLLANDI TURISTIVESTMIKU KOOSTAMISE PÕHIMÕTTED Bakalaureusetöö

Rohkem

my_lauluema

my_lauluema Lauluema Lehiste toomisel A. Annisti tekst rahvaluule õhjal Ester Mägi (1983) Soran Alt q = 144 Oh se da ke na ke va de ta, ae ga i lust üü ri kes ta! üü ri kes ta! 3 Ju ba on leh tis lei na kas ke, hal

Rohkem

ReportS412

ReportS412 Lessentabel opleiding 1GL bi Biologie Ja Ja Nee 2,00 2,00 2,00 2,00 2,00 ckv CKV Ja Ja Nee 0,50 0,50 0,50 0,50 0,50 en Engels Ja Ja Nee 3,00 3,00 3,00 3,00 3,00 fa Frans Ja Ja Nee 3,00 3,00 3,00 3,00 3,00

Rohkem

Print\A4\RaceLandscape.pmt

Print\A4\RaceLandscape.pmt Heat laps. start..8 : Race ( ) started at :: Start BMW M E Samsonas Motorsport :. 8.98..8. Ligur Racing :.9.9.9 8... Opel Ascona Vändra TSK :9.8.8 :.8 8..8 9.9 :.9..8.9 8.99 8.9 BMW 8IS :.9..99.. :8.8

Rohkem

untitled

untitled NR 3 2019 (305) Nr 3/4 (116) 2019 Ajakiri Meremees on Eesti Mereakadeemia, merendusettevõtete ja -organisatsioonide toel ilmuv ajakiri. Sisukord Meremees on Eesti merendusajakiri, mida antakse välja 1989.

Rohkem

untitled

untitled detsember 2018 / nr. 11 (210) 2 Kih nu pi dut ses ma ja PUAEK KÕR GÕ, VAL GÕ NA GU JUÕES, NÄÜ TÄB KÄ DE, KUS OND KUÕES. LAE VAD, ET KÕIK JÕ VAKS RAN DA PAE LU NÄIN, KÕIK TULN TAL KAN DA! Män ni El me Vee

Rohkem

untitled

untitled VÄLJAANDJA KIHNU VALLAVALITSUS detsember 2012 nr. 10 (143) TÄNA LEHES Lõp pev aas ta val la ma ja poolt vaa da tes Kih nu uus pe rearst Kat rin Sih ver teeks mee lel di väi ke lae va - kap te ni pa be

Rohkem

untitled

untitled Nr. 2 (175) / veebruar 2011 Tõstamaa valla 2011. aasta vapimärgi kavalerid Eili Oks tub li ja töö kas va nae ma, kes on suu re pa nu se and nud seits me oo tama tult va ne mad kao ta nud lap se lap se

Rohkem

untitled

untitled VÄLJAANDJA KIHNU VALLAVALITSUS detsember 2017 nr. 11 (199) Tai vi Ve sik, abi val la va nem Mi da põ ne vat tõi lõp pev Kih nu kul tuu ri ka lend ri kohta ar mas tan öel da, et see on kir ju na gu Kih

Rohkem

untitled

untitled VÄLJAANDJA KIHNU VALLAVALITSUS september 2015 nr. 8 (172) Oh kooliaeg, oh kooliaeg... Kihnu Kooli 1. klassis alustab tänavu kuus koolilast: Rasmus Reier, Mattias Laos, Marten Vesik, Mia Vesik, Anna- Liidia

Rohkem

D1003_EXTERIOR_DOOR_UK_SE_NO_DK_FI_EE_LV_LT_RU_02_NEUTRAL_WEB

D1003_EXTERIOR_DOOR_UK_SE_NO_DK_FI_EE_LV_LT_RU_02_NEUTRAL_WEB UK SE NO DK FI EE LV LT RU EXTERIOR DOORS INSTALLATION INSTRUCTION MONTERINGSANVISNING YTTERDÖRRAR MONTERINGSANVISNING YTTERDØRER MONTAGEVEJLEDNING YDERDØRE ULKO-OVEN ASENNUSOHJE VÄLISUSTE PAIGALDUSJUHEND

Rohkem

untitled

untitled VÄLJAANDJA KIHNU VALLAVALITSUS juuni 2011 nr. 5 (127) TÄNA LEHES Üks õige ja hää tradistioon sai loodud Pillilapsed kesk Kaunase festivalimelu Kihnu Jõnn jäi Pärnu jahtklubisse ankrusse Laulupeole ja II

Rohkem

untitled

untitled TÄNA LEHES Pat riarh üt les kõi gi le kihn las te le ter vi tus toos ti Koo li juht rää gib uue koo liaas ta oo tus test Pil liõ pe on pai su nud pä ri muskoo liks Suiaeg sai lä bi Ter vi se - kes ku ses

Rohkem

untitled

untitled TÄNA LEHES Kih nu tu letorn saab ka su tus loa Viiu li fes ti va li raa mes toi mub gur mee nä dal Va na Rand ma ajal oli nii! Mee leo lu kas reis folk loo rifes ti va li le Kree kas se Eve lin Il ves

Rohkem

Euroopa Liidu Nõukogu Brüssel, 17. mai 2017 (OR. en) Institutsioonidevaheline dokument: 2011/0103 (NLE) 11984/16 ADD 2 REV 1 AVIATION 174 USA 51 RELEX

Euroopa Liidu Nõukogu Brüssel, 17. mai 2017 (OR. en) Institutsioonidevaheline dokument: 2011/0103 (NLE) 11984/16 ADD 2 REV 1 AVIATION 174 USA 51 RELEX Euroopa Liidu Nõukogu Brüssel, 17. mai 2017 (OR. en) Institutsioonidevaheline dokument: 2011/0103 (NLE) 11984/16 ADD 2 REV 1 AVIATION 174 USA 51 RELEX 722 ETTEPANEK Komisjoni dok nr: COM(2016) 552 final/2

Rohkem

untitled

untitled VÄLJAANDJA KIHNU VALLAVALITSUS mai 2019 nr. 5 (215) TÄNA LEHES Meenesaak oli muljetavaldav Eakate kodu eskiisprojekt sai kaante vahele Kihnu Keretäüs kostitab külalisi Tuuleroos näitas head taset Silvia

Rohkem

untitled

untitled VÄLJAANDJA KIHNU VALLAVALITSUS oktoober 2011 nr. 9 (131) TÄNA LEHES Pil di võist lu se Kih nu aas ta rin pa re mi kust sai sü dam lik ka len der Val la va nem sel gi tab pi ka le ve ni nud tee dee hi tu

Rohkem

II Tallinna Bachi nimeline muusikafestival jaanuar 2013 Festivali korraldajad: Ars Musica Estonica Tallinna Linnavalitsus Eesti Kunstimuuseum 1.

II Tallinna Bachi nimeline muusikafestival jaanuar 2013 Festivali korraldajad: Ars Musica Estonica Tallinna Linnavalitsus Eesti Kunstimuuseum 1. II Tallinna Bachi nimeline muusikafestival 1. 7. jaanuar 2013 Festivali korraldajad: Ars Musica Estonica Tallinna Linnavalitsus Eesti Kunstimuuseum 1.-7. jaanuaril 2013. toimub II Tallinna Bachi nimeline

Rohkem

Title of the presentation

Title of the presentation PREservation FORMAts for culture information/e-archives PREFORMA Tuleviku säilitus standardid Projektist PREFORMA on turunduseelse hanke projekt, mis on kaas rahastatud Euroopa komisioni poolt FP7-ICT

Rohkem

untitled

untitled 20 aastat Tõstamaa valda ERI Nr. 5 (187) / juuni 2012 Armastatud koduvallale mõeldes juu nil 2012 möö dub 20 aas tat Tõs ta maa 17. val la oma va lit sus liku staa tu se taas kehtes ta mi sest. Aja loos

Rohkem

EN

EN ET ET ET EUROOPA KOMISJON Brüssel 31.8.2010 KOM(2010) 446 lõplik Ettepanek: EUROOPA PARLAMENDI JA NÕUKOGU OTSUS Globaliseerumisega Kohanemise Euroopa Fondi kasutuselevõtmise kohta kooskõlas Euroopa Parlamendi,

Rohkem

untitled

untitled Nr. 3 (176) / märts 2011 Palju õnne, lauluvõistlus! 18. märt sil toimus Tõs ta maa rah va ma jas to re juu be li hõn guli ne 15. val la noor te so listi de kon kurss Muu si ka meid kõi ki seob... Laul

Rohkem

Print\A4\RaceLandscape.pmt

Print\A4\RaceLandscape.pmt Heat laps. start.. : Race ( ) started at :: Start Janno LIGUR Škoda Fabia :....97.97 Arvo KASK Ford Ka :....79..9 Arnis ODINŠ TT Motorsport :7.. 7.99 7..9. Martin JUGA CUEKS Racing :..7 7..9.9 9. Romet

Rohkem

Kommunikatsioonisoovitused

Kommunikatsioonisoovitused Meediaülevaade - AEG Riigikantselei 2018 05:30-05:45 06:00-06:15 06:30-06:45 07:00-07:15 07:30-07:45 08:00-08:15 08:30-08:45 09:00-09:15 09:30-09:45 10:00-10:15 10:30-10:45 11:00-11:15 11:30-11:45 12:00-12:15

Rohkem

Markina

Markina EUROOPA NOORTE ALKOHOLITARBIMISE PREVENTSIOONI PRAKTIKAD JA SEKKUMISED Anna Markina Tartu Ülikool Meie ülesanne on: Tuvastada ja välja valida erinevaid programme ja sekkumist, mida on hinnatud ja mille

Rohkem

PowerPoint Presentation

PowerPoint Presentation Horisont 2020 Ettevõtted (sh VKEd) Horisont 2020-s Riskikapitali kättesaadavus Margit Ilves 2017 Horizon 2020 struktuur Tegevuste tüübid tööprogrammides Põhifookus: 1. Teadusprojektid 2. Innovatsiooniprojektid

Rohkem

EESTI KUNSTIAKADEEMIA

EESTI KUNSTIAKADEEMIA HIGHER EDUCATION INSTITUTIONS in Estonia (1990-2011) Estonian ENIC/NARIC 2012 1 The current document comprises a list of public universities, state professional higher education institutions, private higher

Rohkem

Orbiidile! hooaja info

Orbiidile! hooaja info Orbiidile! hooaja info FIRST LEGO League Eelarve 2018/2019 hooajal Robotimängu väljak 130 EUR + transport Platsi arve hiljemalt oktoobris, meeskonna arve detsembris Esimene meeskond Teise meeskonna registreerimistasu

Rohkem

untitled

untitled VÄLJAANDJA KIHNU VALLAVALITSUS juuni 2015 nr. 6 (170) Õpe ta ja Er le Oad ja tä na vu sed lõ pe ta ja jad Lo vii sa Laa rents, Me ri lin Saa re, Kel li Mä tas, Car men Laos, Ar let Tam mik, San der Saa

Rohkem

Lexus_pricelist_03_2015_EE

Lexus_pricelist_03_2015_EE CT 200h DIN hj 136 CO 2, keskmine (g/km) 82 Kütusekulu, keskmine (l/100 km) 3,6 CT 200h Eco CT 200h Comfort CT 200h Comfort + nahksisu CT 200h Comfort + LED-esituled + nutikas sisenemine + toonklaas CT

Rohkem

loeng2

loeng2 Automaadid, keeled, translaatorid Kompilaatori struktuur Leksiline analüüs Regulaaravaldised Leksiline analüüs Süntaks analüüs Semantiline analüüs Analüüs Masinkoodi genereerimine Teisendamine (opt, registrid)

Rohkem

D1003_EXTERIOR_DOOR_UK_SE_NO_DK_FI_EE_LV_LT_RU_02_WEB

D1003_EXTERIOR_DOOR_UK_SE_NO_DK_FI_EE_LV_LT_RU_02_WEB UK SE NO DK FI EE LV LT RU EXTERIOR DOORS INSTALLATION INSTRUCTION MONTERINGSANVISNING YTTERDÖRRAR MONTERINGSANVISNING YTTERDØRER MONTAGEVEJLEDNING YDERDØRE ULKO-OVEN ASENNUSOHJE VÄLISUSTE PAIGALDUSJUHEND

Rohkem

Avatud ja läbipaistev e-riik: Ees6 kui rajaleidja Andrus Kaarelson RIA peadirektori asetäitja riigi infosüsteemi alal 10. oktoober 2017

Avatud ja läbipaistev e-riik: Ees6 kui rajaleidja Andrus Kaarelson RIA peadirektori asetäitja riigi infosüsteemi alal 10. oktoober 2017 Avatud ja läbipaistev e-riik: Ees6 kui rajaleidja Andrus Kaarelson RIA peadirektori asetäitja riigi infosüsteemi alal 10. oktoober 2017 Eesti kui rajaleidja e-riigi rajamisel E-teenused meie elu loomulik

Rohkem

Print\A4\RaceLandscape.pmt

Print\A4\RaceLandscape.pmt Heat laps. start //9 : Race ( ) started at :: th Last Tm rd Last Tm nd Last Tm Last Tm Joker Start Comment Mihhail SIMONOV RUS Peugeot TT Motorsport :.,..9. Arnis ODINS Lada Samara TT Motorsport :..,9

Rohkem

untitled

untitled VÄLJAANDJA KIHNU VALLAVALITSUS veebruar 2019 nr. 2 (212) Kih nu tä nab ja tun nus tab VAL LA AU KO DA NIK - Maa ja Va di Aus tu sa val du se na Kih nu val la le osuta tud väl ja paist va te tee ne te eest

Rohkem

Microsoft PowerPoint - Raineo ehituselemendid

Microsoft PowerPoint - Raineo ehituselemendid Pipelife Tartu 2016 1 You don t see us, but we are always present... 2 1 Pipelife Group Locations worldwide Region Central Eastern Europe Region US Region West & North Plant Sales Office Headquarters 3

Rohkem

untitled

untitled VÄLJAANDJA KIHNU VALLAVALITSUS aprill 2019 nr. 4 (214) Käib töö ja naer koos! Met sa maa pä ri mus talus pee ti ap ril li viima sel nä da la va hetu sel ku du mis fes ti va li, kus paar küm mend kä si

Rohkem

ACU ACU ACU ACU ACU ACU ACU ACU ACU ACU ACU ACU ACU ACU ACU

ACU ACU ACU ACU ACU ACU ACU ACU ACU ACU ACU ACU ACU ACU ACU ACU000003 ACU000005 ACU000006 ACU000012 ACU000014 ACU000016 ACU000017 ACU000019 ACU000020 ACU000024 ACU000025 ACU000026 ACU000028 ACU000029 ACU000035 ACU000037 ACU000038 ACU000040 ACU000041 ACU000043 ACU000046

Rohkem

EUROOPA PARLAMENT Tööhõive- ja sotsiaalkomisjon EMPL(2012)0326_1 26. märts 2012 kell Päevakorra kinnitamine 2. Juhataja teada

EUROOPA PARLAMENT Tööhõive- ja sotsiaalkomisjon EMPL(2012)0326_1 26. märts 2012 kell Päevakorra kinnitamine 2. Juhataja teada EUROOPA PARLAMENT 2009 2014 Tööhõive- ja sotsiaalkomisjon EMPL(2012)0326_1 26. märts 2012 kell 15.00 17.00 1. Päevakorra kinnitamine 2. Juhataja teadaanded PÄEVAKORRA PROJEKT Koosolek Esmaspäev, 26. märts

Rohkem

Print\A4\QualifyReduced.pmt

Print\A4\QualifyReduced.pmt free practice - minutes 0.0.0 0: Sorted on Best time Practice started at :: Pos No. Name Best Tm In s Nat Class Entrant Make Marten OJAPÕLD. Vihur Team Richard VIIGISALU. 0. Kubica Kart Mia-Mariette PANKRATOV.

Rohkem

untitled

untitled VÄLJAANDJA KIHNU VALLAVALITSUS märts 2011 nr. 3 (125) TÄNA LEHES Kihnlased, tulge üldkogule Saare preemia sai Reene Leas Pillilaagris alustati lõõtsaõppega Kihnu on taas meretagune maa Muuseumis koolitati

Rohkem

PowerPoint Presentation

PowerPoint Presentation Pitt-Hopkinsi sündroomi modelleerimine Drosophila melanogaster is Laura Tamberg Juhendajad: Mari Palgi, PhD ja Tõnis Timmusk, PhD 27.10.2014 Drosophila melanogaster Üks esimesi mudelorganisme Thomas Hunt

Rohkem

Microsoft Word - E4 Damer

Microsoft Word - E4 Damer Results U6 Cycle Tour 2014-07-10 Stage 4 Trimtex Criterium Class Damer Distance: 14 laps x 2,3 kms = 32,2 kms., Average speed: 38,0 kms/h. Plc No Name Club Time Diff Po 1 564 Nina Schultz Team Rytger 50:47

Rohkem

Slide 1

Slide 1 TÖÖTUBA: ÕPIRÄNDE TUNNISTUSE TÄITMINE Margit Paakspuu 5163 Töötoa ülesehitus 1. Kellele ja milleks me õpirände tunnistusi väljastame? 2. Õpirände tunnistuse väljastamise protseduur 3. Õpirände tunnistuse

Rohkem

Targocid Art 30 - CHMP Opinion

Targocid Art 30 - CHMP Opinion I lisa Ravimi te, ravimvormide, tugevuste, manustamisviiside, taotlejate, müügiloa hoidjate loetelu liikmesriikides 1 Belgia Belgia Bulgaaria Tšehhi GmbH, Targocid 100 mg Leonard-Bernstein-Straße Trockenstechampullen

Rohkem

Traneksaam_ortopeedias

Traneksaam_ortopeedias Traneksaamhape kasutamine Juri Karjagin Tartu Ülikool Tartu Ülikooli Kliinikum Plaan Fibrinolüüsist Traneksaamhape farmakoloogiast Traneksaamhape uuringud Plaaniline kirurgia Erakorraline trauma Toopiline

Rohkem

Kerala State Haj Committee HAJ 2014 Flight Manifest FLIGHT NO. SV-5731 DATE: 14/09/2014 TIME: 16:35 RETURN FLIGHT NO: SV-5764 DATE: Cov No

Kerala State Haj Committee HAJ 2014 Flight Manifest FLIGHT NO. SV-5731 DATE: 14/09/2014 TIME: 16:35 RETURN FLIGHT NO: SV-5764 DATE: Cov No Kerala State Haj Committee HAJ 2014 Flight Manifest FLIGHT NO. SV-5731 DATE: 14/09/2014 TIME: 16:35 RETURN FLIGHT NO: SV-5764 DATE: 20-10-2014 Cov No s: KLR-53-3-0 KLR-65-2-0 KLR-66-2-0 KLR-97-2-0 KLR-119-3-0

Rohkem

rp_ IS_3

rp_ IS_3 Page 1 of 5 Üldine informatsioon Kummelitee Exemption Flags Toote nimi Exempt from Artwork Exempt from NEP Reporting Country Lipton Brand Name CAMOMILE Product Name Legal Description Country Kummelitee

Rohkem

Inglise keele ainekava 9.klassile Kuu Õpitulemused Õppesisu Kohustuslik hindamine September 1. Kasutab Present Simple, Present Mina ja teised. Inimese

Inglise keele ainekava 9.klassile Kuu Õpitulemused Õppesisu Kohustuslik hindamine September 1. Kasutab Present Simple, Present Mina ja teised. Inimese Inglise keele ainekava 9.klassile Kuu Õpitulemused Õppesisu Kohustuslik hindamine September 1. Kasutab Present Simple, Present Mina ja teised. Inimesed Continuous küsimustes, jaatavas ja Adventure eitavas

Rohkem

untitled

untitled VÄLJAANDJA KIHNU VALLAVALITSUS aprill 2015 nr. 4 (168) TÄNA LEHES Arstid ootavad kihnlasi vastuvõtule Raske teekond karikani Sadamasse viiv tee saab korda Kellele kuulub kalapüügiõigus? Mihklikuuks korstnad

Rohkem

EESTI STANDARD EVS-EN 1790:1999 This document is a preview generated by EVS Teemärgistusmaterjalid. Kasutusvalmid teekattemärgised Road marking materi

EESTI STANDARD EVS-EN 1790:1999 This document is a preview generated by EVS Teemärgistusmaterjalid. Kasutusvalmid teekattemärgised Road marking materi EESTI STANDARD EVS-EN 1790:1999 Teemärgistusmaterjalid. Kasutusvalmid teekattemärgised Road marking materials - Preformed road markings EESTI STANDARDIKESKUS EESTI STANDARDI EESSÕNA NATIONAL FOREWORD Käesolev

Rohkem

sander.indd

sander.indd Simmaniduo ja Kandlemees Sander LAULIK 43 laulu sünnipäevadeks, pulmadeks ja muudeks pidudeks 2016 ISMN 979-0-54002-301-0 Kirjastaja: RAFIKO Kirjastus OÜ, 2016 Postiaadress: Staadioni 38, 51008 Tartu www.rafiko.ee;

Rohkem

untitled

untitled Nr. 12 (142) / Detsember 2007 TÄNA LEHES: Juhtkiri lk 2 Vallavanema mõtisklus lk 2 Muuseumi sünnipäev lk 3 Kadrikarnevalist lk 4 Uus kord prügimajanduses lk 5 Lasteaiast lk 6 Vana pilt lk 8 Eakate jõulupidu

Rohkem

Lääne-Virumaa noorte kergejõustiku lõppvõistlus Jõuluvõistlus Rakveres Tulemused Tüdrukud m Koht Nimi Sünniaeg Kool Tulemus 1 Laura O

Lääne-Virumaa noorte kergejõustiku lõppvõistlus Jõuluvõistlus Rakveres Tulemused Tüdrukud m Koht Nimi Sünniaeg Kool Tulemus 1 Laura O Lääne-Virumaa noorte kergejõustiku lõppvõistlus Jõuluvõistlus 13.12.13 Rakveres Tulemused Tüdrukud 2000 1 Laura Ong 8.4.00 RRG 8,60 2 Kirke Külmhallik 5.1.00 Kadrina KK 8,66 3 Elisabeth Eiche 22.2.00 RRG

Rohkem

3. Laskevõistlus "Aasta lühim päev" ÕHKRELVADEST LASKMISES Toetajad: OÜ Masinateenus ja Laskur.ee Ülenurme Õhupüss 20l Poisid Koht Nimi

3. Laskevõistlus Aasta lühim päev ÕHKRELVADEST LASKMISES Toetajad: OÜ Masinateenus ja Laskur.ee Ülenurme Õhupüss 20l Poisid Koht Nimi Õhupüss 20l Poisid Sünd. Klubi Seeriad Kokku 10* I Karel UDRAS 2003 Ülenurme GSK 89 86 175 II Manfred KUKK 2003 Ülenurme GSK 80 87 167 III Markus Jasper LASSEN 2004 Ülenurme GSK 71 75 146 4 Kalev KIVIOJA

Rohkem

Diapositiva 1

Diapositiva 1 Pallini ajalugu 1875 Nicola Pallini asutas Antica Casa Pallini ja oli kõige tuntum kaupleja Abruzzos. Ta eksportis pähkeid, importis kivimeid Saksamaalt, oli pankur ja suurima poe omanik, valmistas veini

Rohkem

Kohtulahendite kogumik EUROOPA KOHTU OTSUS (esimene koda) 6. juuni 2018 * Eelotsusetaotlus Ühine põllumajanduspoliitika EAFRD kaudu rahastamine Määrus

Kohtulahendite kogumik EUROOPA KOHTU OTSUS (esimene koda) 6. juuni 2018 * Eelotsusetaotlus Ühine põllumajanduspoliitika EAFRD kaudu rahastamine Määrus Kohtulahendite kogumik EUROOPA KOHTU OTSUS (esimene koda) 6. juuni 2018 * Eelotsusetaotlus Ühine põllumajanduspoliitika EAFRD kaudu rahastamine Määrus (EÜ) nr 1122/2009 Toetus maaelu arendamiseks Nõuetele

Rohkem

ERASMUS+ PROJECT, KA219 Autistic child in a mainstream class: resources for school staff to promote fully inclusive learning process ACIMC:RFSSTEFLPAI

ERASMUS+ PROJECT, KA219 Autistic child in a mainstream class: resources for school staff to promote fully inclusive learning process ACIMC:RFSSTEFLPAI TPM MEETING IN ESTONIA 2017-1LV01-KA219-035479_5 TUESDAY 29 th January 2019 28/01/2019-01/02/2019 9.50 Projekti partnerid: Leikskolinn Solborg (Island), Tallinn-Paide liinibuss Vaivaru pamatskola (Läti),

Rohkem

Mida me teame? Margus Niitsoo

Mida me teame? Margus Niitsoo Mida me teame? Margus Niitsoo Tänased teemad Tagasisidest Õppimisest TÜ informaatika esmakursuslased Väljalangevusest Üle kogu Ülikooli TÜ informaatika + IT Kokkuvõte Tagasisidest NB! Tagasiside Tagasiside

Rohkem

"Amoxil, INN-amoxicillin"

Amoxil, INN-amoxicillin Lisa I Nimede loetelu, ravimvormid, ravimite tugevused, manustamisviisid, müügilubade hoidjad liikmesriikides 1 Belgia Belgia Belgia Belgia 1g Dispergeeritav tablett N/A Kapsel, kõva N/A 125 mg 125 mg/5

Rohkem

Mascus - Jatiina esitlus 2017

Mascus - Jatiina esitlus 2017 Veebruar 2017 Kuidas müüa kasutatud tehnikat? Annika Amenberg Mascus Eesti Mis on Mascus? 2 Maailma suurim kasutatud rasketehnika portaal 30 esindust 58 veebilehte 42 keelt 3 Esindused Veebilehed Mascuse

Rohkem